Lê Chí

2009-05-16T19:21:00.002+07:00

2009-05-16T16:24:00.002+07:00

LẠI...HỖ TRỢ XE BA GÁC

2009-05-16T15:42:00.005+07:00

Vào những ngày đầu tháng 5.2009, nhiều báo đưa tin:"Hỗ trợ chủ xe ba gác đổi xe...Thời gian thực hiện hỗ trợ đến hết 31.12.2009". Không nhớ đây là lần thứ bao nhiêu đưa tin "hỗ trợ" cho các loại xe này, mà những người chủ các phương tiện nói trên vẫn không sao tìm được lối thoát dễ chịu. Có một câu hỏi cứ luôn ám ảnh: Phải chăng xe ba gác, xe lôi, xe công nông đã thật sự "hết chỗ đứng" trong đời sống? Trước đây, người ta đã đưa ra bao nhiêu lý do để "khai tử" nó, nhưng trậm trầy mãi vẫn không tiến triển được bao nhiêu. Thôi thì không bàn thêm lý do vì sao phải cấm cho bằng được các loại xe này nữa. Nhưng thử hỏi, nếu cấm các loại xe vận chuyển thô sơ nhỏ này thì lấy gì thay thế trong sinh hoạt hàng ngày của người dân? Không hiểu sao những cơ quan điều hành giao thông lại nặng "cấm" hơn "xây"? (có gì hao hao việc giải tỏa mà không nghĩ đến tái định cư trước cho người dân một cách đàng hoàng). Lẽ ra, muốn cấm loại phương tiện này thì trước hết phải tạo cho người lao động có ngay phương tiện khác với nhiều tiện dụng hơn để họ kiếm sống qua ngày. Đàng này "điệp khúc hỗ trợ" cứ nói đi nói lại, mà thật ra với số tiền quá ít ỏi đó thì liệu người lao động có thể xoay xở được gì.
Thay vì đặt thời hạn cuối cùng việc hỗ trợ cho người lao động là 31.12.2009 thì đó là thời hạn chánh quyền đặt hàng các nhà chế tạo cơ khí, để tìm cho được mô hình xe thô sơ hoặc vận chuyển nhỏ hợp với túi tiền và điều kiện của người lao động. Khi có được phương tiện tương thích rồi thì việc hạn chế hoặc cấm các loại xe nói trên thiết nghĩ là điều không mấy khó khăn, chớ "nặng cấn hơn xây", rốt lại cấm cũng miểng cưỡng mà xây cũng chẳng được gì, chỉ làm cho người nghèo thêm khổ. Thú thật, có cái gì đó thật khó hiểu, bởi:
Cái mới thì chưa có
Cái có lại bỏ đi
Đã khó chồng thêm khó
Kiểu lạ lùng tư duy!

2009-03-10T14:36:00.001+07:00

2009-03-10T14:05:00.001+07:00

2009-03-10T14:03:00.001+07:00

2009-03-10T14:02:00.001+07:00

2009-03-10T14:00:00.003+07:00

2009-03-10T13:58:00.001+07:00

2009-03-10T12:47:00.001+07:00

THĂM NHÀ VĂN TRANG THẾ HY

2009-03-02T11:10:00.004+07:00

.Kính tặng anh Tư Sâm.

1.
Gió miên man xào xạc rừng dừa
dòng Hàm Luông đêm ngày cuộn chảy
con đường đất nhỏ xíu lác đác hoa mua tím ngắt
nắng bụi mù mưa tuôn lầy lội
khu vườn xanh xanh mấy gốc ổi gốc chanh gốc mít
vài bụi ớt cỏ dại phất phơ

2.
Có hơn hai mươi năm rồi ông "về chơi" ở đây
một góc quê buồn một góc quê vui
chén rượu cay trong vắt
ngắm hoài không hết chiều sâu
"Người bào chế thuốc giảm đau"* cho chính mình
mà chữa làm chi
bởi ông đã vượt qua "Vết thương thứ mười ba"* quả là hạnh phúc

3.
Người giải phẫu tài hoa góc khuất tâm hồn
bằng nụ cười đắng nghét
ngỡ vừa chuyện trò cùng Hugo cùng Dos cùng Hemingway
những người bạn bước tận cùng nỗi khổ

"Nợ nước mắt"* rưng rưng
lạnh lùng ông hóm hỉnh
vằng vặc trăng khuya thao thức rừng dừa...

28.2.2009

__________
*Tên những truyện ngắn của Trang Thế Hy.

2009-02-03T16:14:00.001+07:00

2009-02-03T15:47:00.002+07:00

GÁNH HÀNG RONG

2009-02-02T11:55:00.006+07:00

Hăm bảy hăm tám Tết
Lá sấu vèo rơi
Mù mù rét đậm
Hà Nội đó đây hoa đào vào phố
Lác đác hồng thắm hồng phai

Chị bán hàng rong oằn vai băng qua đường bụi mù xe cộ
Chục trái cam chục trái táo Tàu mấy chùm nho xanh
Vài nải chuối vừa hườm mớ cà chua chin đỏ
Quê tận Nam Định Thái Bình

Sát Tết rồi chị chưa về được
Ráng kiếm thêm ít đồng nuôi chồng thương binh tâm thần
Ráng kiếm thêm ít đồng cho con gái năm nay vào đại học
Mùa đông tràn đầy gương mặt
Khoảng lặng quá nhiều dồn nén

Phất phơ mái tóc điểm sương
Ngó quanh quất gánh hàng rong lom khom vào hẻm
Như để tránh một tai họa

Nét đẹp Hà Nội xưa bây giờ thật tội nghiệp
Hà Nội rồi sẽ không còn người bán hàng rong
Tranh Đông Hồ khuyết đi một góc
Và tiếng rao khuya cổ tích ngậm ngùi...

Mùng 2 Tết con Trâu, 2009

2009-01-16T10:20:00.001+07:00

2009-01-16T10:18:00.001+07:00

2009-01-16T10:16:00.001+07:00

2009-01-16T10:14:00.001+07:00

2009-01-16T10:12:00.002+07:00

2009-01-16T10:10:00.001+07:00

2009-01-16T10:08:00.001+07:00

2009-01-14T17:05:00.001+07:00

2009-01-14T17:01:00.001+07:00

2009-01-14T16:59:00.001+07:00

2009-01-14T16:57:00.001+07:00

2009-01-14T16:54:00.002+07:00

2009-01-14T16:52:00.002+07:00

2009-01-11T11:09:00.001+07:00

2009-01-11T11:03:00.001+07:00

2009-01-11T11:01:00.001+07:00

2009-01-11T10:59:00.001+07:00

2009-01-11T10:49:00.002+07:00

2009-01-11T10:48:00.001+07:00

2009-01-11T10:33:00.002+07:00

2009-01-11T10:31:00.001+07:00

2009-01-11T10:27:00.000+07:00

2009-01-09T18:23:00.000+07:00

2009-01-09T18:21:00.000+07:00

2009-01-09T18:16:00.000+07:00

2009-01-09T18:15:00.000+07:00

2009-01-09T18:10:00.000+07:00

2009-01-09T18:07:00.002+07:00

2009-01-09T17:57:00.000+07:00

2009-01-09T17:54:00.000+07:00

2009-01-09T17:51:00.000+07:00

2009-01-09T17:37:00.002+07:00

2009-01-09T17:26:00.000+07:00

2009-01-09T17:24:00.000+07:00

2009-01-09T17:23:00.000+07:00

2009-01-09T17:21:00.000+07:00

2009-01-09T17:20:00.000+07:00

2009-01-09T17:16:00.000+07:00

2009-01-09T17:13:00.000+07:00

2009-01-09T17:08:00.000+07:00

2008-12-23T16:22:00.000+07:00

VẼ CHIM

2008-12-12T09:45:00.013+07:00

.Tặng họa sĩ Phạm Hữu Trí.

Chút báu vật cuối cùng của ông là tiếng chim bìm bịp
Mang về từ cánh rừng xa
Hơn ba mươi năm hòa bình như mới vừa đâu đó
Tiếng chim âm vang theo gió ngậm ngùi

Chiều xưa ấy mưa bay lất phất
Chim bìm bịp nhắc mình những lúc ngủ quên
Dòng sông phập phồng đưa tiễn bạn bè ra trận
Xuồng ba lá em bơi còn ướt mái dầm

Khắc khoải chờ ai ngàn đêm thao thức thức
Ông với chim thành bạn tự bao giờ
Chợt giữa phố tiếng chim như tiếng khóc
Nghe bàng hoàng sâu thẳm giấc mơ

Vậy mà giữa khuya này tiếng bìm bịp bỗng dưng vắng bặt
Linh cảm bâng khuâng trống trải suốt đêm dài
Kẻ trộm như loài rắn độc
Lẽn bóp cổ chim, nó giết tiếng chim rồi

Thế là chút báu vật ở rừng của ông đã thành ký ức
Rồi những dòng sông rồi những cánh đồng
Lãng đãng bóng chiều ngập ngừng con nước
Phía cuối rừng là gặp biển mênh mông

Thương bìm bịp ông vẽ bằng tâm tưởng
Sắc vàng sắc đen thô mộc chập chờn
Tiếng chim vẫn âm vang gần lắm
Gió nao nao thảng thốt qua hồn...

8.12.2008

2008-11-16T09:52:00.001+07:00

2008-11-16T09:50:00.000+07:00

2008-11-16T09:48:00.000+07:00

2008-11-16T09:44:00.000+07:00

2008-11-14T11:41:00.000+07:00

2008-11-14T11:20:00.001+07:00

2008-11-14T11:07:00.000+07:00

2008-11-14T10:54:00.002+07:00

2008-11-14T10:52:00.000+07:00

2008-11-14T10:51:00.003+07:00

2008-11-14T10:46:00.001+07:00

2008-11-14T10:44:00.000+07:00

2008-11-14T10:42:00.000+07:00

2008-11-14T10:41:00.000+07:00

2008-11-14T10:39:00.000+07:00

2008-11-14T10:37:00.000+07:00

2008-11-14T10:36:00.000+07:00

2008-11-14T10:31:00.000+07:00

2008-11-14T09:43:00.000+07:00

TRÁI TIM ƠI!

2008-10-17T08:09:00.004+07:00

(Kính tặng Hội bảo trợ bịnh nhân nghèo tỉnh Kiên Giang)

Ngày rất dài thời gian chừng lạnh lắm
Ai bước một mình trong tiếng mưa đêm
Chấp chới phận người hắt hiu ngọn gió
Cuộc đời ơi, đừng rót thêm buồn

Chiếc bóng nhỏ xa xăm hoài vọng
Em tìm em hoang dã lạc loài
Tiếng gọi mẹ khàn hơi cổ tích
Hạt bụi lang thang còn mất hình hài

Ai chọn niềm vui ai chọn nỗi buồn
Định mệnh nào bạc đầu trên sóng
Mái ấm, chén cơm... một đời trông ngóng
Kiếp nhân sinh mấy nẻo doạn trường

Vết thương chạm vào nơi sâu nhứt
Trái tim ơi! Người đến bên người
Vị muối mặn mồ hôi nước mắt
Nghe quanh đây hạnh phúc ngậm ngùi

Ngày từng ngày thời gian mang phép lạ
Đất nước nhọc nhằn hoa cỏ đầm sương
Chợt nghe tiếng vườn xưa chim hót
Gió qua đồng bát ngát mùi hương...

9.10.2008

CON ĐƯỜNG

2008-09-20T17:00:00.008+07:00

Khúc xạ nắng khúc xạ lòng năm tháng bâng khuâng
ký ức chiến tranh như thuốc độc ngấm sâu lòng đất
di chứng vô chừng
khập khiểng con đường quen lạ

Đã đến lúc không thể nào khác được
những điều bình thường không hề khoan nhượng
hiển nhiên như đất như hoa như cỏ

bằng sự thành thạo lối đi của ngày hôm qua
nghe ầm ào phía biển
thời tiết thất thường
vận động viên điền kinh say nồng lơ đãng
bi kịch bắt đầu từ lỗi nhịp trái tim

he hé cửa nhìn, ngơ ngác
ngại bụi, sợ kẻ lạ lẽn vào biến mình thành quỷ
hoang mạc qua hồn ốc đảo lẻ loi

Thế là cái gì thuộc về con người làm sao cưỡng được
dìu dịu trời xanh
dưới cánh bay dập dìu mây trắng
rừng vặn mình lá úa lao xao
lung linh biết mấy nỗi niềm
hồng hạc lượn phập phồng châu thổ

bạn bè khắp nẻo hành tinh
trải thảm gọi mời lòng tốt
mỉm cười phép lạ cầm tay

sông Đà, Trị An cuộn dòng trắng xóa
đường điện Trường Sơn xương sống nước non này
chàng trai quê xưa chợt tỉnh
rụt rè bước ra cánh đồng lầy lội
chọn giống cho vườn cây ăn trái
gặp tài năng lẩn khuất giữa vô cùng

triệu bàn chân một nắng hai sương
hạt gạo xao lòng mặn đắng
trẻ em đến trường đò dọc đò ngang
câu vọng cổ đêm dài thao thức

Nhọc nhằn dặm đường phía trước
ai trải thảm mời ai trong cuộc tử sinh này
ai trải thảm mời ai mồ hôi nước mắt
ký ức chiến tranh theo sóng chập chờn
con đường dằng dặc nghĩa trang
lô nhô những ngôi mộ vô danh cỏ lau phơ phất
đàn bướm vờn quanh ai biết điều gì...
20.9.2008

2008-08-14T17:26:00.002+07:00

CHẦM CHẬM ÔNG ĐI

2008-08-14T15:51:00.009+07:00

Kính viếng vong linh nhà văn Sơn Nam.

Chầm chậm
ông đi
từ ngày ấu thơ xa thẳm
bát ngát hương rừng Cà Mau cổ tích
thơm đến tận bây giờ

Ông đi
xuồng ba lá lắc lư
qua hết ngọn nguồn sông rạch
chim vịt kêu chiều cầu tre lắt lẻo
những mùa len trâu hiu hắt mưa dầm
cánh đồng khẩn hoang mù mù sương khói
cây lúa mặn phèn vô vọng
đợi nước bên Cù lao Dung
nghe sông Hậu rì rầm những đêm không trăng
lênh đênh Hòn Nghệ, Hòn Tre, Củ Tron, Phú Quốc
con người con cá con tôm
lạnh lùng dao thớt

Ông đi ông nghe ông thấy
đau đất đau đời
Nam Bộ như cái lẩu mắm như con cá lóc nướng trui như trái sầu riêng
bi kịch Phan Thanh Giản trăm năm dưới lớp dày nghi án

Theo lối lòng dân
ông học cách của người U Minh, Đồng Tháp
tìm lai lịch cho đất, tìm tiếng thơm tên người
ông già Nam Bộ

Bây giờ ông bận ra đi
không kịp giã từ bè bạn
vẫn những con đường lao xao bóng dừa đong đưa hoa trái
phù sa nước lớn nước ròng
bóng xa chầm chậm...

l4.8.2008

TÔI VÀ EM

2008-07-22T14:16:00.015+07:00

Với em, tôi có thể nói hết mọi chuyện trên đời và tất tật bao điều thầm kín. Hai đứa lang thang ngõ tắt đường ngang dưới lộn xộn những hàng cây bất tận, nào ai đếm thời gian để tiếc ngắn dài. Em tôi, bởi tôi nhận ra bằng giác quan không bình thường của bàn tay mềm mại và ánh mắt long lanh buồn vui lẩn lộn. Thế là từ đó tôi sống có khác hơn, khác hơn như cắm một cành phong lan mong manh vào lọ thủy tinh trong suốt. Chợt nhận ra sự có nhau như là không khí, như là...

Nhưng em có biết đâu, còn điều cực kỳ này, khác chi loại quặng ở tầng sâu mà em thì không cách gì thăm dò tới được. Ấy là bản lĩnh sống - bản lĩnh để mình tồn tại. Tôi nói với em biết bấy nhiêu lần, mong chắc thế nào rồi em cũng lấy làm chiêm nghiệm. Bao người trắng tay vì cái tính thật thà như khoai như lúa, như trẻ con lòng dạ thẳng ngay. Còn tôi, tôi có cách tuyệt diệu của riêng mình. Phải biết vùi đầu làm con lươn con chạch trước cuộc đời hỗn loạn nhiễu nhương, phải tập đóng vai người câm người điếc trước đúng sai thiện ác khôn lường. Ai lại đâm đầu vào cái nghĩa cái tình năm xửa năm xưa mà chẳng tìm ra chút gì danh lợi.Bí quyết của sự bình yên là ấm ớ tảng lờ. tảng lờ hết thảy, bận làm gì trằn trọc thâu đêm. Chẳng có điều gì e dè sợ sệt. Bỡ ngỡ rồi sẽ quen. Quen rồi tỉnh bơ như kẻ qua đường biệt vô tăm tích. Bởi nghệ-thuật-sống lắt léo vô cùng mà khối người long bong như kẻ mộng du mơ mơ tỉnh tỉnh. Siêu khôn là tập tính lập lờ hư thực, vô-tư-quên để lương tâm không biết cách rầy rà. Thế là trên đời này tôi chỉ còn mỗi mình em. Em là bà hoàng sống giữa tiện nghi chập chùng tiền bạc, đố ai lần truy nguồn gốc đâu đâu.

Nhưng rồi, bỗng một ngày em biến mất. Biến mất như sự vô lý đến là kỳ lạ. Thành kẻ mất hồn, đôi chân tôi hụt hẩng. Em chẳng để lại một lời phàn nàn trách móc. Cũng chẳng mang theo một đồng và một chút tiện nghi. Em chỉ trọn vẹn mang đi cái trong trẻo ban đầu mà tôi nhận biết. Như con thú bị thương quằn quại, tôi thét gào không sao thành tiếng. Như kẻ lạc rừng giữa mịt mùng mưa gió. Mất hết rồi sao? Em là người thứ bao nhiêu lìa bến đời tôi? Còn lại một mình như vạt đất bạc màu không mầm cây mọc nổi. Lẽ nào em là người cuối cùng lặng lẽ ra đi không cần một lời thanh minh khách sáo.

Tôi bắt đầu biết sợ.
Và lục lọi lòng mình để học lại bài học gieo trồng...

Cà Mau, 10.2.1988

LỜI CUỐI CHO XE LÔI

2008-06-27T11:29:00.005+07:00

Gần đây, vào những buổi chạng vạng, thỉnh thoảng tôi còn gặp một vài chiếc xe lôi chở khách chạy trên những con đường nhỏ của thành phố Cần Thơ. Họ chạy trong sự căng thẳng và hồi hộp vô cùng. Thương quá. Vì vô kế mưu sinh mà người ta phải liều, dẫu biết rằng lịnh cấm đã có hiệu lực từ lâu. Thật tình, cho đến bây giờ tôi vẫn thấy chiếc xe lôi ở thành phố Cần Thơ và một số tỉnh đồng bằng sông Cửu Long vẫn là những chiếc "taxi mini" rất hấp dẫn. Đẹp cả về hình dáng và sự tiện dụng của nó. Phải cả trăm năm mới tạo được hình dáng hoàn chỉnh một chiếc xe như vậy. Bây giờ để xóa sổ nó, chỉ cần một cái lịnh vô cảm thì coi như cuộc đời nó đã bị kết liễu. Nghe đâu có mấy đoàn khách nước ngoài định về Cần Thơ, nhưng khi biết ở đó không còn xe lôi thì họ liền hủy chuyến đi.
Hằng ngày xem báo đài thấy ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hội An, Đà Nẵng, Huế, trong các dịch vụ du lịch, người ta vẫn sử dụng xích lô một cách bình thường, không nghe ai đá động gì tới nó. Mừng lắm. Như vậy là chiếc xích lô đâu có bị cấm. Mà chiếc xích lô và xe lôi nào có khác gì về độ an toàn cũng như kiểu dáng, chưa nói là hơn hẳn xe lôi Trung Quốc. Tôi thầm nghĩ, không biết chiếc xe lôi xứ mình có bị "chết oan" trong chiến dịch cấm xe tự chế không? Là người day dứt trước vấn nạn này, (như một lời cầu khẩn) tôi tha thiết mong các nhà chức trách, hãy vì cuộc sống của hàng ngàn hàng vạn người dân nghèo, chịu khó xem xét lại một lần nữa, coi có đúng là chiếc xe lôi ở vùng đồng bằng sông Cửu Long có đáng phải "chết" tức tửi như vậy không?
27.6.2008

"VIỆC GÌ CÓ HẠI CHO DÂN..."

2008-04-20T15:25:00.002+07:00

Vậy là "bi kịch" cấm xe lôi, xe ba gác, xe công nông...gọi chung là xe tự chế vẫn chưa có hồi kết. Nó cứ nhùng nhằng nhũng nhẵng, không ai dám chắc đến khi nào mới được chấm dứt như người dân nghèo mong đợi. Tại sao vậy? Chẳng ai có trách nhiệm trả lời một cách rành rọt, chí lý chí tình.
Những năm gần đây đời sống người dân có khá lên đôi chút, nhưng không vì thế mà khó khăn giảm đi đáng kể. Với người lao động, việc thiếu trước hụt sau vẫn còn là chuyện thường nhật. Phải cố bươn chải để có được miếng cơm hàng ngày và chút tiền cho con đi học. Vậy mà đùng một cái, lệnh cấm các loại xe này ban ra với đủ lý do "gán tội" cho nó. Giờ đây, sau hơn 3 tháng thực thi, người dân vẫn chưa hết bàng hoàng, không biết phải xoay xở cách nào. Bao nhiêu lời hứa hẹn trợ cấp chuyển nghề, giải quyết việc làm ở các địa phương vẫn như chuyện "nghe qua rồi bỏ". Tổ chức này đổ cho tổ chức kia, cơ quan này đùn đẩy cho cơ quan nọ. Rốt cuộc người lao động "lãnh đủ".
Chúng ta đang vận động toàn Đảng toàn dân ra sức học tập và làm theo tấm gương đạo đức Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chắc chắn nhiều người rất thấm thía câu nói của Bác:"Việc gì có hại cho dân phải kiên quyết tránh; việc gì có lợi cho dân phải cố gắng làm cho kỳ được". Nếu so sánh câu nói đó với việc cấm xe lôi, xe ba gác, xe công nông, xe tự chế một cách đồng loạt, làm đảo điên đời sống của hàng triệu người lao động thì liệu được lợi cho ai? Có đúng là các loại xe nói trên thiếu an toàn và làm xấu mĩ quan thành phố không? Sự đánh giá ấy xuất phát từ đâu, nó dễ dãi đến vậy sao? Không ít ngưới đã từng đi nhiều nước trên thế giới, dầu là châu Á, châu Âu, hay châu Úc, châu Mỹ, nào phải những nước có nền kinh tế phát triển cao ấy họ đã dẹp hết các loại xe thô sơ tự chế để dùng toàn phương tiện giao thông hiện đại. Huống gì nước ta, với các loại xe ấy vẫn còn đắc dụng cho việc chở người và vận chuyển hàng hóa hàng ngày. Kể từ khi Nghị Quyết 32 của Chánh phủ có hiệu lực đến nay, tưởng đã khá đủ thực tế để những người, những cơ quan có trách nhiệm kiểm chứng một chủ trương có hợp lòng dân không?
Gần đây, nhiều người chua chát nói đó là "hậu"...cấm xe lôi, xe ba gác. Cực chẳng đã người ta phải quay lại tận dụng xe trâu, xe bò, xe thồ để gồng gánh lúa từ ngoài đồng về, chở heo gà vịt rau cá ra chợ. Nhếch nhác và chậm chạp không sao chịu nổi. Còn tìm loại xe thay thế thì chuyện như đùa. Chứng tỏ, những tổ chức ra lệnh cấm không chịu trách nhiệm nghiêm túc, để có quá trình chuẩn bị thỏa đáng cho người dân. Rồi như chuyện lạ, giữa lúc lệnh cấm còn "tranh tối tranh sáng" thì lập tức xe lôi của Trung Quốc đã lù lù có mặt đó đây. Hỏi ai cho phép nhập thì câu trả lời thật lập vập. Thế rồi nó cũng lần lượt được cấp phép lưu hành trót lọt. Mà nào có phải xe lôi Trung Quốc đẹp đẽ và an toàn cho lắm, nếu không nói còn xấu hơn và chất lượng an toàn không hơn gì xe lôi, xe ba gác của ta. Nhiều người nói vui "Tự mình đá thủng lưới nhà một cách ngoạn mục"(!). Còn các loại xe tải nhỏ trong nước thì có chiếc nào dưới trăm triệu đâu, hỏi làm sao người chạy xe lôi, xe ba gác mua nổi? Vả lại, nếu có mua được thì nó cũng kềnh càng rất khó thay thế cho xe lôi, xe ba gác vốn quen với bà con mình, từ lâu thích hợp đường ngang ngõ tắt và những con hẻm ngoằn ngoèo nhỏ hẹp. Thực trạng này không chỉ người chạy xe kêu trời mà cả những chủ bán vật liệu xây dựng cũng chẳng biết nói vào đâu cho thấu, dẫn tới việc buôn bán ế ẩm. Chẳng lẽ mua một bao xi măng, vài mươi viên gạch lại mướn chiếc xe tải cả tấn để chở? Bài toán thất thu do trở ngại, ách tắc trong vận chuyển hàng hóa chắc chắn không thể tính bằng triệu được.
"Việc gì có lợi cho dân phải cố gắng làm cho kỳ được". Qua thực tế, đủ thấy lệnh cấm trên là chưa phù hợp. Lẽ ra, trước hết những cơ quan chịu trách nhiệm phải kịp thời giải tỏa và xin lỗi người dân. Đó cũng là việc bình thường như trong sinh hoạt Đảng,điều hành chánh quyền và tiếp xúc với dân. Không vì thế mà quá nặng nề. Xin lỗi dân khi mà người cầm quyền làm chưa đúng, để họ càng thêm tin yêu người lãnh đạo của mình, bởi đã biết nhận ra những gì làm phương hại đến đời sống người dân. Đó chính là thước đo học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh một cách cụ thể va thuyết phục nhứt.
Với tư cách công dân, tôi cứ lấy làm tiếc, tại sao chúng ta lại để "sự cố" đáng buồn này xảy ra? Gọi sự cố, bởi lẽ việc cấm đoán này không đáng có trong lúc đất nước còn quá nghèo khó, Chánh phủ phải để tâm lo toan bao nhiêu việc lớn lao khác. Rồi lại không may, cơn bão giá, lạm phát ập đến, khiến người lao động khốn đốn trăm bề...Còn với các loại xe thô sơ, theo quy luật phát triền, tự nó sẽ dần dần thay thế mà không làm xáo trộn đến đời sống của nhiều người lao động.
Cần Thơ, th1ng 4 năm 2008

ĐẤT

2008-04-20T14:03:00.004+07:00

Người xưa từng nói "Sống với đất thác về với đất", nghe sao ngậm ngùi như điều ứng báo tâm linh. Đất là niềm mơ ước và hạnh phúc của biết bao thế hệ con người. Nhưng đất cũng là nỗi bất hạnh, đớn đau và nhục nhã tột cùng. Cái ranh giới mong manh ấy như nỗi oan khiên truyền kiếp, không chịu buông tha con người. Thời nào cũng vậy, để làm chủ được hoàn toàn mảnh đất của mình, dù đó là vài ba hecta, hay chỉ một rẻo nhỏ năm mười thước vuông thôi, cũng không dễ chút nào. Người ta còn sánh đất với máu - bởi con người đã từng giành đất và giữ đất bằng chính mạng sống của mình.
Hôm giữa tháng 3 năm 2008, trong cuộc giao lưu Hội Sách khá hoành tráng tại thành phố Hồ Chí Minh, bất ngờ có độc giả hỏi: Giữa đạo diễn phim tài liệu, với danh hiệu nhà báo, nhà văn, anh thích mình được gọi là gì? Không chút ngần ngại, Võ Đắc Danh bảo: Anh nông dân! Thọat đầu, tôi nghĩ Võ Đắc Danh có phần..."lên gân". Nhưng thật ra, anh chẳng ngẫu hứng chút nào. Anh đã biết chọn đúng cái mình giàu có nhứt, am tường nhứt. Vậy là quá đủ và quá hạnh phúc rồi. Biết đâu, đó lại là định mệnh cực nhọc của một kiếp người sinh ra từ đất. Bởi tuổi thơ Võ Đắc Danh là những tháng năm làm bạn với rạ rơm, với cánh đồng sụt sùi mưa nắng, với những ngày loi ngoi trên lưng trâu đến tối mò tối mịt. Chính vì thế mà không khó gì để anh nghe được nỗi niềm của đất. Suy rộng ra, hàng ngàn năm nay, nhân lọai với biết bao cuộc chinh phạt, chém giết lẫn nhau, rốt lại cũng chỉ vì ma lực của lòng tham vô hạn với đất mà thôi. Giá như có phép bỗng biến đất mất đi thì liệu con người sẽ lấy lý do gì để tồn tại? Nhưng để có đất, được đất mà đầm đìa nước mắt và máu thì thật đáng nguyền rủa. Vậy mà cái bi kịch ấy vẫn không ngừng diễn ra ngày càng nghiệt ngã với bộ mặt diêm dúa của thời "văn minh hiện đại".
CANH BẠC,tập bút ký mới nhứt của Võ Đắc Danh là một tiếp tục về nỗi buồn vui bất tận của "canh bạc...đất". Ba tập trước là: NỖI NIỀM U MINH HẠ, ĐỒNG CỎ CHÁT và THẾ GIỚI NGƯỜI ĐIÊN. Đời một người cầm viết, được sống chết với điều luôn ám ảnh mình như Võ Đắc Danh, ấy cũng chính là cơ may để anh nhận được thứ ánh sáng nguyên sơ và sự khơi nguồn trong trẻo của lòng tin, mở đường cho những trang viết nhiệt tâm đến thẳng tâm hồn người đọc. Dù là trực tiếp mô tả thân phận của những người nông dân bị mất đất rừng, đất ruộng ở Cà Mau, Long An, Đồng Nai, hay viết về mối tình vu vơ thuở ấu thơ của chính mình trên cánh đồng còn thơm mùi rạ mới, hoặc viết về những đứa trẻ mồ côi trên đỉnh núi Cấm của dải Thất Sơn...cũng đều thấy rõ mồn một những hình ảnh sống động được đặt trên cái nền đất đai mênh mông thân thuộc nhưng luôn tiềm ẩn biết bao điều bất an tội nghiệp. Vì vậy mà người viết mấy dòng này muốn đặt tên cho bài viết ngắn về tập bút ký này của Võ Đắc Danh là ĐẤT.
CANH BẠC, cũng như hàng trăm bút ký khác của tác giả không phải là thứ văn chương hấp dẫn bởi sự kết cấu ly kỳ. Như một nghệ sĩ tạo hình, Võ Đắc Danh cố nghiền ngẫm chất liệu đời sống rồi đắm hồn tạc nên những chùm tượng thô ráp tươi nguyên. Anh tin, với chất "mộc" của nghệ thuật, tự nó sẽ dễ gần gũi với con người hơn. Có lẽ vì thế mà tác giả luôn kiềm chế, không cho phép mình "hoa mỹ" trước nỗi đau của đồng lọai. Võ Đắc Danh đã dùng bàn phím máy tính của mình một cách có hiệu quả,ghi chép trung thực nhiều mặt bức tranh hỗn tạp của đời sống hôm nay. Đố kỵ với tác giả là sự tô hồng hoặc bóp méo những điều bức xúc. Anh không muốn thêu dệt, trộn lẩn thực hư, dễ dẫn tới những ngộ nhận huyễn hoặc, hậu quả khôn luờng. Đã nghe thấy đây đó không ít trường hợp, chỉ cần bịa một cái tên là lạ nào đó hoặc thêm thắt vài chi tiết lếu láo thì cả bài viết kể như bỏ đi và bóng dáng của tác giả cũng biến khỏi trong lòng bạn đọc. Cái giá chân tình trong quan hệ ở đời và tính chân thật trong bút ký, xem ra chẳng khác nhau là mấy. Không khéo, tự mình uốn cong ngòi viết và dối trá với những người dân quê chân chất đang từng ngày đối mặt với bao điều nghịch lý; bởi ở họ còn chút hy vọng gởi gắm vào văn chương, xem văn chương như người bạn thủy chung, chia sẻ.
Cần Thơ, tháng 3 năm 2008

NÓN ƠI!

2008-02-17T14:04:00.007+07:00

Ngày xuân đi núi Cấm
Sắm chiếc nón trăm ngàn
Cho cái đầu nó ấm
Cho cái lòng nó an

Nào ngờ, rồi một bữa
Nón rớt trước sân nhà
Tiếng chạm vừa nghe "cạch"
Miểng nón đã văng xa

Giật mình, "bảo hiểm"...may mà
Nón ơi sao nón "lừa" ta nỗi này?
Thôi thì, thế cũng còn hay
Phong lan một nhánh, chờ ngày...nón ơi!
17.2.2008

NHỚ ĐỒNG

2008-02-03T14:54:00.000+07:00

Nhớ lắm nồng nàn mùi rạ mới
con cá rô tung tăng đớp gié lúa tháng mười
đàn cò trắng đậu cành tre đưa đẩy
nương níu lục bình lặng lẽ sông trôi

mấy chặng về quê quanh co đò dọc
con rạch ngày xưa mẹ ra bến mong chờ
đêm nghe gió thì thầm sao trời nhấp nháy
vầng trăng nghiêng con nước tràn bờ

thời gian bâng khuâng qua cầu lắt lẽo
ai kiếm tìm ai trong ký ức năm nào
sen vẫn trắng và hồng như thưở ấy
em khuấy giầm tan giấc chiêm bao
*
Quen quá đỗi nồng nàn mùi rơm Tết
hột gạo trắng tinh thơm tận đáy lòng
lãng đãng khói giữ hồn mình năm tháng
đâu đó tiếng gà rựng buổi hừng đông...
24.1.2008

NGẬM NGÙI

2008-01-02T17:11:00.003+07:00

Ngẫu nhiên hay đã có một sự tính toán nào trước, khi thời điểm cuối cùng cho các loại xe ba gác, xe lôi, xe ba, bốn bánh, gọi chung là xe 'tự chế" phải chấm dứt lăn bánh, được ấn định đúng vào ngày 31 tháng 12 năm 2007. Năm hết, Tết đến. Đó là thời điểm tất bật với biết bao công việc sau một năm tần tảo và hối hả lo toan để lại bước vào ngưỡng cửa của 365 ngày sắp tới. Từ tết tây đến tết Mậu Tý, chỉ cách nhau trên dưới một tháng. Đây là dịp để người hành nghề bằng phương tiện thô sơ kiếm sống đỡ hơn những ngày thường. Tôi không dám nói "trời đánh còn tránh bữa ăn", nhưng không biết sao cứ liên tưởng tới cái điều không hay chút nào ấy lại như là một chuyện đã được sắp đặt (hay người ta quên bẵng cái thời khắc ngặt nghèo này?)
Hàng năm, rất nhiều nơi trên đất nước mình thường xuyên tổ chức, kêu gọi lòng hảo tâm, từ thiện của mọi người "một nắm khi đói bằng một gói khi no", chính là để cứu giúp cho những người nghèo khó, không kế sinh nhai và bị thiên tai bão lụt liên miên. Trong số đó, có không ít người phải đem cơ bắp cùng cái phương tiện "tự chế" của mình để đổi lấy miếng cơm từng bữa. Có mấy ai giàu có mà đi đạp xe ba gác, đi chạy xe lôi! Xóa đói giảm nghèo là lương tâm và nghĩa vụ của con người với con
người. Đây còn là chuyện làm phước rất thiêng liêng. Bao giờ dân mình mới hết nghèo khó? Chắc là còn lâu lắm. Nhưng dần dần đã thấy giảm đi khá nhiều, đó là nỗi mừng của toàn xã hội.
Để an toàn giao thông, chính là quý trọng sinh mạng của con người, cũng là mục đích của việc hạn chế và cấm các loại xe thô sơ nói trên. Điều muốn nói ở đây là lộ trình thực thi mệnh lệnh ấy, có vẻ như không có phương án kỹ càng, không ai là "chủ dự án" cụ thể. Với hàng trăm ngàn người trên khắp đất nước đang hành nghề bằng phương tiện này, bỗng nhiên mất việc, bỗng nhiên thất nghiệp (nếu rơi đúng vào hoàn cảnh mỗi chúng ta),liệu họ phải xoay trở cách nào? Được biết, lệnh này đã có từ một vài năm nay, nhưng cũng chừng ấy thời gian, việc triển khai thật hờ hững. Với những nơi đã triển khai thì gần như không đưa ra được điều kiện vật chất nào đảm bảo, còn lý lẽ thì không sao thuyết phục được. Một mệnh lệnh hệ trọng như vậy, đụng mạnh vào đời sống của nhiều ngàn người mà chừng như các cơ quan quản lý, điều hành chỉ chờ cho đến ngày nó có hiệu lực để lớn tiếng "tịch thu, biến thanh phế liệu". Nghe mà không thể cầm lòng. Nếu quả thật xe ba gác, xe lôi sẽ biến mất trong một vài ngày nữa (như trò ảo thuật) thì chắc chắn sinh hoạt của người dân sẽ chới với biết chừng nào. Rồi bằng phương tiện gì để lấp đầy chỗ trống rộng lớn đó trong ngày một ngày hai? Đã thật sự đến lúc phải "dẹp" nó khẩn cấp như vậy chưa? Tại sao từ trước tới nay ngành chức năng không đặt ra việc chấn chỉnh kỹ thuật một cách nghiêm ngặt và thay thế dần bằng loại xe sản xuất trong nước, để bây giờ hấp tấp, phải nặng dùng mệnh lệnh với người dân? Tiếc thật.
Ngày cuối 2007.

PHẢN BIỆN

2008-01-02T15:27:00.000+07:00

Không biết chuyện này nên xem là nhỏ hay lớn. Bởi vốn liếng của nó chỉ từ năm bảy trăm ngàn đến năm mười triệu đồng thôi. Đó là nói về giá trị của một chiếc xe ba gác, một chiếc xe lôi ở vùng đồng bằng sông nước này (và hàng trăm ngàn chiếc xe cùng loại trong cả nước). Với cái giá nhỏ nhoi ấy, nhưng đã gồng gánh, nuôi sống cả gia đình (có gia đình với nhiều thế hệ liên tiếp) vượt qua tháng năm khó nhọc. Nó gần như là phương tiện kiếm sống cuối cùng của biết bao gia đình lao động ở đô thị. Giờ đây, lệnh cấm triệt để ban ra, không phải đột ngột trong một vài ngày mà đã báo trước hàng năm rồi. Nhưng điều muốn nói ở đây là tính hiệu quả của lệnh cấm phát ra, một khi nó va chạm tới đời sống của hàng trăm hàng trăm ngàn người (cả người hành nghề và người sử dụng nó). Cấm xe ba gác, xe lôi (gọi chung là xe tự chế)? Lý lẽ thật đơn giản:"vì an toàn, vì mỹ quan thành phố"(?!) Cùng với lý lẽ ấy là khoảng trống quá lớn cho những giải pháp thỏa đáng để giải quyết tới nơi tới chốn đời sống của người lao động.
Hình như từ rất lâu rồi, có một thói quen thật đáng trách là rất ít ai dám "nói ngược lại", mà chúng ta hay gọi là "phản biện". Chính vì không có phản biện hoặc phản biện chiếu lệ mà trong thực thi quản lý nhà nước từ trung ương tới cơ sở gặp không ít tổn thất, mất lòng dân trong nhiều trường hợp không đáng có. Cấm xe ba gác, xe lôi và các loại xe tương tự, có thể cần thiết, nếu có lộ trình đầy đủ về thời gian cùng các giải pháp thay thế hợp lý hợp tình. Hơn ai hết, trách nhiệm này thuộc về Bộ Giao thông vận tải và các cơ quan có liên quan. Đâu phải tất cả xe ba gác, xe lôi từ trước nay không có giấy phép, không có giám định an toàn của ngành giao thông các địa phương. Bởi xe ba gác và xe lôi, phải đâu chỉ xuất hiện sau năm 1975. Nó thật sự là phương tiện thiết yếu cho người dân đi lại trong các chợ búa,thị xã thị trấn và nhất là vận chuyển hàng hóa đối với người buôn bán nhỏ. Để bây giờ, khi lệnh cấm sát ngày có hiệu lực, gặp biết bao lúng túng, bất cập, mà chưa thấy cấp nào trả lời suôn sẻ, thỏa đáng. Một số địa phương bảo sẽ hỗ trợ cho mỗi chủ xe một vài triệu đồng để họ chuyển nghề "cấp tốc", thì ai cũng biết,đó là cách nói để mà nói. Tôi mong những người ấy đặt mình trong hoàn cảnh của người chạy xe ba gác, xe lôi thử xem. Rồi bây giờ mỗi nơi nói một phách, chỗ thì bảo phải cương quyết, chỗ thì cần gia hạn... rồi "Đối với các loại xe ba bánh nhập khẩu (do Trung Quốc sản xuất), Phòng CSGT vẫn tiến hành cho đăng ký bình thường" - Thượng tá Phạm Văn Thịnh, trưởng Phòng CSGT đường bộ Công an Tp.HCM (báo Tuổi Trẻ, 30.12.2007). Vậy thì lẽ nào ngành cơ khí Việt Nam không sản xuất được một loại xe như thế và không đủ trình độ giám định an toàn, để đến đỗi phải nhập từ Trung Quốc, mới được "đăng ký bình thường"?
Tôi thật sự buồn và bức xúc, chờ nghe tiếng nói phản biện rạch rói từ các nhà quản lý kinh tế, với tư cách là "nhà phản biện chuyên nghiệp" lập luận thuyết phục trước vấn nạn nóng bỏng này. Xét ra, việc cấm xe ba gác, xe lôi và các xe cùng loại không đáng phải căng thẳng, nan giải và phức tạp đến như vậy, nhưng do sự hờ hững quá mức trước đời sống cùng khổ của người dân (và biết đâu cũng có phần ỷ vào quyền lực của nhà nước?) nên mới đẩy tình cảnh bức xúc như hiện nay.
30.12.2007

CÁI VÒNG TRÒN

2007-11-01T21:13:00.000+07:00

Tôi hy vọng trước tờ vé số
Và thất vọng trước tờ vé số

Hy vọng
Rồi thất vọng
Cái vòng tròn phù thủy
Dẫn ta vào cõi mê

Như trò chơi vô phương từ chối
Dọc đường đời rủi may
Cứ đi
Đi hoài
Bàn chân chẳng bao giờ nghỉ...

MAI NÀY...

2007-10-08T17:12:00.000+07:00

*Tặng những đứa trẻ ra đời sau tai nạn
thảm khốc sập nhịp dẫn cầu Cần Thơ.

Ba mất rồi con còn trong bụng mẹ
làm sao biết được điều gì!

Mai này
qua cầu Cần Thơ
con ơi, nhớ đi chầm chậm
nhìn xuống dòng sông
thấy sóng vỗ ngập ngừng
không lấy gì làm lạ
sông Hậu buồn mặt nước rưng rưng

Mai này
qua cầu Cần Thơ
con ơi, nhớ đi chầm chậm
nghe trong gió như tiếng ai gào khóc
không lấy gì làm lạ
chính mẹ con năm ấy tìm ba

Mai này
qua cầu Cần Thơ
con ơi, nhớ đi chầm chậm
nhìn ban mai sương lãng đãng đôi bờ
không lấy gì làm lạ
tang tóc năm xưa còn đến bây giờ

Mai này
qua cầu Cần Thơ
con ơi, nhớ đi nhè nhẹ
gặp vô số hạt cát màu nâu thẩm
cũng không lấy gì làm lạ
máu thấm sâu lòng đất muôn đời

Mai này
qua cầu Cần Thơ
con ơi, nhớ đi chầm chậm...
5.10.2007

NHỚ VÀ GHI

2007-10-08T17:09:00.000+07:00

*Khi đi Uzbekistan,1988.

.Khen những con cừu ngoan để rồi người ta ăn thịt nó
Mình có phải là cừu đâu, nghe tâng bốc mà không biết sợ

.Lời phỉnh nịnh ngang với mùi thịt nướng
Chẳng kịp rượu vào chửi bới lung tung
Con cừu chết mà hồn cứ tưởng
kẻ giết ta có lẽ điên khùng

.Hãy tránh xa kẻ đang nói không hay về người khác
Bởi mai mốt thôi, anh ta sẽ nói đến mình

.Xin đừng làm quen với người chuyên nói điều cao thượng
Bởi cái bình thường anh ta chẳng có đâu

.Kẻ không dám nhận điều xấu nào về mình
thì cũng chẳng được ai thừa nhận tốt

.Đẩy điều xấu về bạn, điều xấu lại rơi trúng lòng mình tăm tối
Nhận điều xấu về mình, cả bạn và mình có ngọn lửa tâm hồn thắp sáng

.Đừng mong khóa chặt lòng mình và mở toang cửa đời người khác
Kẻ hèn nhát ơi, sao giấu được lòng mình

.Kẻ nói nhiều là kẻ không có đôi tay để làm được việc

BÁNH XE LĂN

2007-10-03T15:57:00.000+07:00

(Đau đớn trước tai nạn giao thông hàng ngày).

Tiếng chim hót trên hàng cây đường phố
hạnh phúc nhấp nhô theo giấc mơ dài
trẻ con bây giờ thích đi công viên và mê hoạt họa
khói lửa đạn bom thành cổ tích lâu rồi

du lịch miệt vườn sông nước Cửu Long
địa đạo Củ Chi, Mỹ Sơn, Hạ Long kỳ vĩ
người Nhật, người Pháp, người Nga, người Mỹ
bè bạn năm châu
đến Việt Nam yên bình lịch lãm
họ đội nón lá, họ mặc áo dài, họ thú vị ăn cơm bằng đũa
dự báo thời tiết hôm nay
trời rất xanh và mặt đất rất xanh
con người thân thiện

Vậy mà
Việt Nam như bỗng có "chiến tranh"
từng ngày, từng ngày thảm khốc
"chiến tranh"
có thể nào tin?
mỗi ngày hàng chục
mỗi tháng hàng trăm
mỗi năm hàng ngàn,hàng ngàn người chết
cái chết như đùa
đầm đìa máu đầm đìa nước mắt
khăn tang trắng vạn mái nhà
ôi hạnh phúc sao đen đến vậy!

Một cuộc "chiến tranh"
không tiếng bom tiếng súng
ám ảnh con người giấc ngủ bữa ăn
cuộc "chiến tranh" bằng vô số bánh xe lăn
bánh xe lăn tàn bạo
con người chạm mặt ngày ngày...

ĐẾM HẠC

2007-09-27T16:02:00.000+07:00

Ngày xưa
gặp hạc ở đình
những con hạc bằng gỗ cao cao thanh thoát
cứ ngỡ hạc cõi tiên
lượn bay trong thần thoại

Đằng đẵng chiến tranh
nhà hoang
đồng hoang
màu xanh cũng thành tóc tang thảm họa
ký ức chập chờn
cánh hạc như sương

Hòa bình quý hơn mọi báu vật trên đời
dòng nước cũng mát hơn
ngọn gió cũng thơm hơn
đã gặp cõi tiên ngay chính quê nhà
hạc nghiêng cánh bồng bềnh châu thổ
những con hạc bằng xương bằng thịt
xao xuyến bìh minh

Vậy mà
từng năm rồi từng năm
chừng như con người
quên dần loài chim đại phúc
xa ngút chân trời
những cánh hạc buồn chấp chới bay đi
ôi chim hạc bay đi
rồi chim hạc có bay về?

Trở lại Tràm Chim
nắng phập phồng chói gắt
những con hạc màu mây lò dò nghiêng ngó
khoảnh đồng xơ rơ
non nước Hà Tiên khói bụi mù trời
một vùng đất đai chang chang mặn chát
vài cánh hạc mong manh như vẽ theo sườn núi
những cánh hạc hiếm hoi còn lại nơi này

Chợt giật mình
lẽ nào cõi tiên hôm nay không còn chỗ hạc về
thì hạc ơi, đừng buồn
ta vẫn đếm hạc như đếm từng viên ngọc
những viên ngọc thần
cầu mong yên bình thịnh vượng.
23.4.2004

GHI Ở VEN BIỂN BẠC LIÊU

2007-09-25T15:24:00.000+07:00

Những con nghêu con
nhỏ như hạt tấm
lẫn trong cát trong bùn
mù mù ven biển
ầm ào trắng lốp sóng xô
con gái con trai người già người trẻ
ngâm mình đen nhẽm
mò kiếm hạt cơm

Những con nghêu con
nhỏ xíu
chỉ có những ngón tay sần sùi
những ngón tay mang giác quan cùng khó
lọc tìm trong cát trong bùn
mới gặp

Sóng và gió
nắng và mưa
ngày này sang ngày khác
những con nghêu nhỏ xíu như vàng
đổi từng ký gạo

Mồi hôi ở đây mặn hơn nước biển...
2.2004

NHỮNG BỨC ẢNH

2007-09-25T09:00:00.000+07:00

Nếu không thấy tôi chẳng tin điều ấy
cây mai vàng trụi lá đầy bông

Người lớn, trẻ con
áo quần lòe loẹt

Ông thợ ảnh già
ngắm, sửa
tách
ông ta quen miệng:
"Đẹp hơn mai thật" (!)

Cả vườn xanh đứng lặng
giọt sương cuối cùng lăn dài trên lá
công viên buổi sáng
nắng rưng rưng

Bông mai giả trêu cười bởn cợt
những bức ảnh ngỡ ngàng...

LẠI NÓI VỀ VĨNH TẾ

2007-09-24T16:29:00.000+07:00

NHỮNG NĂM ĐÁNH MỸ

Cứ ngỡ đó dòng sông thơ mộng lắm
như Vàm Nao như sóng vỗ Châu Giang
sự lãng mạn đôi khi làm nhẹ phần ghê gớm
khi dòng kinh này
chỉ bằng cọng rau muống bò ngang

Kinh Vĩnh Tế
đâu lạ lùng khó hiểu
chiến tranh qua kể lại như đùa
nhưng cái chết biết chi cường điệu
mặt nước đêm đêm đỏ máu bạn bè

đôi bờ tả tơi cây cỏ
kẻ thù không để yên một bóng cây nào
ngày: trực thăng, bộ binh chà xát
đêm: tàu chiến, hỏa châu
mìn cóc, mìn mo, mìn zíp
máy thu tiếng động dò rào

bọn chúng sợ điên khùng đến thế
những con đường vẫn mở tự lòng ta
người qua kinh, vũ khí qua kinh
trăm trận đánh nổ ra giữa đồng bằng Nam Bộ

NHỮNG NGÀY GIẶC PÔNPÔT
Thừa khi Mỹ ngụy vừa tan
giặc Pônpôt tràn qua Vĩnh Tế
tên gọi khác nhau
nhưng đã giặc thì giặc nào chẳng thế
tàn sát con người như thú vui
Vĩnh Tế
bập bềnh xác đàn bà, cụ già, con trẻ
họng súng lưỡi lê rình rập
những con chó săn có biết gì dân tộc
diệt chủng mà - xóa sạch Khơme
xóa sạch bạn bè
chúng chém sả vào Vĩnh Gia, Ba Chúc
vào xóm làng biên giới Việt Nam

Máu có bao giờ chịu yên
ôi dân tộc và bạn bè quý giá
anh em sống chết có nhau
giữ lấy đất đai tổ quốc

mùa xuân nổi lửa tiến công
ngàn mặt Phật Ăngco giận dữ
dòng Mêkông cuồn cuộn
dừa, thốt nốt đôi bờ Vĩnh Tế
mầm xanh xé đất mọc lên
Phnôm Pênh bão táp
Campuchia hồi sinh

VĨNH TẾ BÂY GIỜ
Đất Chùa Tháp không chờ Chôxơnam thơmây*
một dân tộc bàng hoàng sống dậy
bên miệng hố chôn người
nhân loại chưa bao giờ gặp một Giécnica như vậy!

Bình minh ngày ấy
nóng rực chân trời
chỉ có tiếng bàn chân và súng nổ
giặc Pônpôt tận số
những con đường nắng chói rưng rưng
những con đường
tiếng khóc tiếng cười
thổn thức

Kinh Vĩnh Tế
trăm chiếc xuồng lao vút
mừng cho bạn ta cũng trào nước mắt

Kinh Vĩnh Tế như đàn chim sãi cánh
hoa lục bình tím biếc chiều xa
thốt nốt xòe lá tròn ngô nghĩnh
bóng dừa xanh soi mát dòng kinh
lòng tin và ao ước hòa bình
đã gặp đây rồi
Vĩnh Tế!
1981

_________
*Ngày tết Campuchia.

CÓ MỘT TÌNH YÊU

2007-09-23T16:48:00.000+07:00

Em đẹp như truyền thuyết
em đẹp như huyền thoại
mơ màng
tôi yêu
hạch toán làm gì tuổi tác của em
hạch toán làm gì tính nết của em
đài các
chân quê
em đẹp lạnh lùng như tranh siêu thực
lẽ nào gương mặt thánh thiện kia ảo thuật lòng mình?
rượu đời
ai say ai hát
lửa đạn ngút trời
cân đếm tử sinh sỉ nhục

Yêu em như điên
có thể mất một bàn chân, một cánh tay
có thể nằm yên lòng đất
hạnh phúc rưng rưng

chập chờn mộng mị
ảo mà thật
thật mà không
với
với hoài
mùi trái chín thơm gần thơm xa
em cười thật kín đáo, em cười thật quyến rũ
vậy mà
không tài nào tôi vượt qua cái tuổi mười bảy
vẫn cái tuổi chưa đủ thành người lớn

Buồn và giận
thương mình thương em
sông có khúc
người có lúc
bỡn cợt làm chi không phải chỗ
bỡn cợt làm chi trái tim tứa máu

Biết mình dẫu chưa đủ lớn
tôi cứ thật lòng yêu em
như yêu chính mình
chắc rồi không thể nào khác được
đến lúc em sẽ quay về
bằng vẻ đẹp trời cho
phấn son trôi tuột
nói làm gì sự trả giá
bởi em chẳng còn cười cợt nổi...
12.3.1998

MÁU VÀ DẦU IRAQ

2007-09-23T16:33:00.000+07:00

"Lấy máu đổi dầu"
Bush-Mỹ
toan làm cuộc phiêu lưu khổng lồ
cuộc vu khống chưa từng thấy

Trong vòng ngắm đại pháo
dưới tọa đỘ bom tìm diệt
người dân Iraq hiền lành
những phụ nữ rụt rè che mạn
đàn lạc đà lầm lũi vượt sa mạc
tìm từng viên thuốc, chén cơm, bát nước
bởi sự đê hèn của kẻ kệch cỡm, nhân danh
thảm sát nhân từ
phong tỏa tấm lòng bè bạn

Mười hai năm*
khoảnh khắc thế kỷ
quá dài cho một đời người
đủ giết triệu trẻ sơ sinh và triệu người già
đủ dìm một quốc gia suy kiệt
dù ở đó nước đắc hơn dầu

Sự độc ác mù quáng
kẻ "nhỏ mọn" biến thành dã thú
bằng giọng nói nhân từ

"Lấy máu đổi dầu"
biến máu thành tiền bán buôn vũ khí
máu của ngàn trái tim đứa con nước Mỹ
(mà cha nó lẽ nào không biết Việt Nam?)
máu nhân dân Iraq rẻ hơn dầu
Bush cần chi tiếc
tham thì thâm
kẻ ác chẳng thể nào lường hết

Từng hạt cát bây giờ có mắt
từng hạt cát bây giờ bốc lửa
cuộc thánh chiến không mong đợi
hun hút vực sâu

Người Iraq không ngủ
những bà mẹ Mỹ thổn thức đêm đêm
năm châu bốn biển xuống đường
chấn thương lương tri nhân loại

Như lẽ trời huyền bí
trận cuối cùng chẳng phải điều kỳ lạ
đang chờ
kẻ gieo gió...
17.2.2003

_________
*Mỹ cấm vận Iraq từ năm 1991.

ĐẤT XƯA

2007-09-18T15:36:00.000+07:00

Bạn tới thăm ngày Tết
suốt đêm
chuyện cũ nhắc hoài
vùng đất xa
thật xa

Vậy mà
chập chờn giấc ngủ
giật mình như mới hôm qua...
1990

SA MẠC ĐỎ

2007-09-18T15:31:00.000+07:00

Koweit là tỉnh thứ 19 của Iraq
Saddam Hussein cả gan lớn lối
khi ông ta xua quân tràn ngập xứ này
ngàn lẻ một lý do viện dẫn
lòng tham của kẻ bạo quyền

"Phải chiếm bằng được Koweit"
Iraq thành chảo lửa
Mỹ-đồng minh gầm ghè vây hãm
Hussein ngạo mạn

Mùi dầu mỏ vùng Vịnh
ma lực lạ lùng
điên đầu những kẻ thiêu thân

Tức thì các nhà bình luận phát lên:
lại một thế chiến thứ hai
lại một Việt Nam
và hơn thế

Như thần ác
Mỹ mang đầy nanh vuốt
máy bay siêu âm, tên lửa cực nhanh và bom rải thảm
hiện đại nhất
sát thương nhất
máu và dầu
thịt và cát
tiếng rú và tiếng khóc

Ai sẽ thắng?
biết đâu
nhưng chắc chắn nhân dân đỡ đạn

Công lý
nhân danh
Hussein và Bush thi nhau lớn tiếng
bão cát mịt mù
nắng sa mạc đốt cong nòng súng
"Allah vĩ đại, chiến thắng gần kề"(!)
Hussein ru cả thánh

thánh có thể mà nhân dân thì thảm bại
bởi dầu không thể thành máu
búp bê không thể thành người
và robot chẳng có linh hồn

Chiến tranh
vùng Vịnh
cái "vịnh Việt Nam" chưa là cổ tích
tâm thần ám ảnh
lẽ nào nước Mỹ khổng lồ lại quên

Những nhà buôn máu lành nghề tính toán
86 tỉ đôla cho một cuộc chơi điên
mỗi đôla một giọt máu
86 tỉ giọt máu
đỏ tràn sa mạc

Dã man và văn minh
86 tỉ đôla tàn sát con người
ôi con người hạt cát
triệu triệu sinh linh đang đói khắp hành tinh

Vùng Vịnh hôm nay
vùng Vịnh chiến trường...
24.1.1991

BÚP BÊ

2007-09-18T15:27:00.000+07:00

1.
Những thỏ trắng công xanh gà đỏ
những cô gái màu hồng, những ông già như tiên
búp bê - khác gì người thật
bất động trang nghiêm trong tủ kính cửa hàng
thách thức khát thèm con trẻ

2.
Nhà bên có chiếc tivi màu đời mới
chiếu những con búp bê biết múa may nói cười
biết hờn biết khóc
biết đánh lừa và đâm chém nhau
giấc ngủ con tôi còn mớ

Một hôm xem múa rối Đầm Sen
những con rồng trăm màu uốn éo trong mây
những con quỷ nhe nanh, những thiên thần lấp lánh
"Sao búp bê ở cửa hàng không làm được vậy?"

3.
Chẳng có gì huyền bí
nhưng con trẻ không tài nào hiểu được
câu hỏi trẻ con như nỗi buồn lởn vởn:
"Sao búp bê ở cửa hàng không làm được vậy?"

"Chẳng khó gì đâu con! Bởi do người...
con tôi thật ngây ngô lại hỏi:
"Nếu người ta...?"
"Thì cũng chỉ là những con búp bê con thường gặp".
1988